Δρόμοι του Κρασιού

«Δρόμοι του κρασιού»

Πέτρες – Άγιος Παντελεήμονας – Αμύνταιο – Ξινό Νερό

Στις όχθες της λίμνης των Πετρών, βρίσκεται η ομώνυμη κοινότητα (444 κάτοικοι). Στις παρυφές του χωριού έχει ανασκαφεί μια σημαντική κώμη των ελληνιστικών χρόνων. Η σημασία της πιστοποιείται από την θέση της πάνω στην αρχαία Εγνατία οδό, από τα οργανωμένα οικοδομικά τετράγωνα, τους εργαστηριακούς και αποθηκευτικούς χώρους και τα δημόσια κτίρια όπως το Ιερό του Διός, η Δημόσια Κρήνη, κ.λπ.

Από το ύψωμα που βρίσκεται ο αρχαιολογικός χώρος, ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει την πανοραμική θέα της λίμνης των Πετρών και της ευρύτερης οινοπαραγωγικής ζώνης του Αμυνταίου. Αξίζει ένας περίπατος με τα πόδια στο χωριό, όπου βρίσκεται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου (1776), με εντοιχισμένα αρχιτεκτονικά μέλη και επιτύμβιες στήλες από τις αρχαιότητες της περιοχής. Σε απόσταση λίγων μέτρων βρίσκονται οι παραδοσιακοί παλιοί νερόμυλοι των Πετρών, που λειτουργούν ακόμη και σήμερα.

Η διαδρομή προς τον Άγιο Παντελεήμονα (1.110 κάτοικοι) συνεχίζεται είτε μέσω Αμυνταίου είτε με το γύρο της λίμνης ακολουθώντας το χωματόδρομο. Αν επιλεγεί ο χωματόδρομος, περνά από το εξωκλήσι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος, όπου έχουν εντοπιστεί τα λείψανα Νεολιθικού λιμναίου οικισμού και το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου δίπλα στο οποίο έχει ανασκαφεί ένα σημαντικό νεκροταφείο της Πρώιμης Εποχής του Σιδήρου. Στον Άγιο Παντελεήμονα ο επισκέπτης θα περιπλανηθεί στα γραφικά σοκάκια, όπου θα συναντήσει παραδοσιακά κτίρια μακεδονικής αρχιτεκτονικής, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει το τριώροφο πυργόσπιτο και θα ξαφνιαστεί από την παρουσία του μοναδικού στο Νομό ανεμόμυλου. Στο παραλίμνιο αυτό χωριό οι ψαροταβέρνες προσφέρουν ψάρι από τη λίμνη Βεγορίτιδα, μαγειρεμένο με παραδοσιακούς τοπικούς τρόπους. Το ψάρι συνοδεύεται εξαιρετικά με το τοπικό τσίπουρο ή με τα κρασιά Ονομασίας Προέλευσης Ανώτερης Ποιότητας (Ο.Π.Α.Π.) της ζώνης, που αποτελεί έναν από τους σταθμούς των «δρόμων του κρασιού». Περισσότερες πληροφορίες για τα κρασιά στο επισκέψιμο οινοποιείο «Βεγορίτης Α.Ε.» του Γιάννη Μπουτάρη, που λειτουργεί εκεί.

Οινοποιεία επίσης λειτουργούν και στο Αμύνταιο, ένα του Γιάννη Χατζή και το παλαιότερο (1958) και πρόσφατα αναμορφωμένο σε επισκέψιμο της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Αμυνταίου (ΕΑΣ). Κατά την άφιξη στο Αμύνταιο (3.636 κάτοικοι) από τον Άγιο Παντελεήμονα ο ταξιδιώτης συναντά τον Σιδηροδρομικό Σταθμό, που κατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και αποτέλεσε τον πυρήνα γύρω από τον οποίο αναπτύχθηκε το εμπορικό και διοικητικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής. Διαχρονική συνέχεια αποτελεί το λαϊκό παζάρι της Δευτέρας και η ετήσια εμποροπανήγυρη στις αρχές Οκτωβρίου. Η ακμή της πόλης, κατά την περίοδο του μεσοπολέμου, άφησε πίσω της πολλά δείγματα αστικής εκλεκτικιστικής αρχιτεκτονικής, κάποια από τα οποία υπάρχουν ακόμη στην περιοχή του κέντρου. Ξεχωρίζει το Δημοτικό Σχολείο στην κεντρική πλατεία, χτισμένο στα 1928 με κρατική δαπάνη και εισφορές των κατοίκων. Όμορφο επίσης είναι το πυργοειδές κωδωνοστάσιο του Αγίου Νικολάου, χτισμένο στα 1821, στην έξοδο προς Φλώρινα. Ο επισκέπτης δεν πρέπει να παραλείψει μια επίσκεψη στο Ξινό Νερό (1.229 κάτοικοι). Εδώ θα δοκιμάσει το ιδιόμορφο σε γεύση «ξινό νερό», η πηγή του οποίου αναφέρεται και από τον Αριστοτέλη. Βρύση με ξινό νερό υπάρχει και στην πλατεία, δίπλα στην οποία δεσπόζει το τριώροφο Δημοτικό Σχολείο (1910) με περίτεχνο εκλεκτικιστικό διάκοσμο στις όψεις. Κάθε χρόνο, μπροστά από το σχολείο, λαμβάνει χώρα το πιο γνωστό και οργανωμένο καρναβάλι του Νομού.